Các kĩ năng của business analyst, Core Competencies of a Business Analyst

Các kĩ năng của business analyst, Core Competencies of a Business Analyst

Tự học business analysis – Kĩ năng cần có của Business analyst.

Chào các bạn. Chủ nhật tuần này mình tiếp tục chia sẻ một bài viết về lộ trình tự học Business analyst. Dành cho bạn nào lần đầu ghé Blog của Blaoman, chủ nhật hằng tuần mình đều chia sẻ những bài viết liên quan đến BA, phát triển bản thân. Mục tiêu mình viết Blog để ghi chép lại những kiến thức đã học. Bênh cạnh đó giúp các bạn đang tìm hiểu, làm nghề BA có thêm một nguồn tham khảo.

Gần đây mình được các bạn sinh viên hỏi cần kĩ năng gì để làm được BA. Mình may mắn tiếp xúc, đào tạo BA từ sớm. Từ đó được gặp được các anh/chị đã làm BA lâu năm chia sẻ những kĩ năng cần có của BA. Bên cạnh những trải nghiệm công việc BA hiện tại. Blaoman sẽ chia sẻ bài viết này đến các bạn đang muốn tìm hiểu và tự học để làm BA.

Như các bài viết trước thì mình đã giải thích BA là gì rồi. Vậy để làm được việc khơi gợi yêu cầu, phân tích, đưa ra giải pháp thì BA cần có những kĩ năng gì?

Theo thuật ngữ của IIBA được đề cập trong Babok v3 gọi là CORE COMPETENCIES OF A BUSINESS ANALYST. Tức là năng lực cốt lõi của BA. Công việc BA có một đặc điểm đó là bạn làm việc với nhiều bên liên quan (stakeholder). Mỗi bên liên quan lại có một đặc điểm và yêu cầu khác nhau. Vậy để làm tốt BA thì không hề dễ. Đó cũng là lý do vì sao bạn mới ra trường. Hoặc chưa có kinh nghiệm sẽ khó xin được vị trí BA fresher.

Bài viết này, mình chia kĩ năng thành 4 nhóm chính.

Soft skills – Kĩ năng mềm BA cần có

Blaoman đưa nhóm kĩ năng mềm lên đầu tiên. Nó là nhóm kĩ năng cần thiết và khó phát triển nhất. Trong quá trình làm việc. BA cần phối hợp với nhiều bên khác nhau. Ví dụ như Khách hàng, đối tác, developer, PM, tester, Sales, Marketing. Mỗi bộ bộ phận lại có những vai trò, đặc điểm, tính cách và nhiệm vụ khác nhau trong tổ chức. Và họ sẽ liên quan trực tiếp đến dự án BA đang làm. Chính vì vậy BA cần phải có kĩ năng mềm thật sự tốt. Nếu thiếu kĩ năng này cho dù bạn có nghiệp vụ, hay technical tốt cũng khá khó để phát triển.

Các kĩ năng mềm BA cần có và phải làm tốt đó là:

  • Communication Skills
  • Facilitation and negotiation skills
  • Management and Leadership Skills
  • Teamwork and collaboration
  • Leadership and influence skills

Kĩ năng mềm thì khá nhiều, mình chỉ liệt kê một số loại chính. Bạn có thể tìm hiểu thêm để phát triển nhé. Trong các kĩ năng trên thì đầu tiên bạn hãy làm tốt kĩ năng giao tiếp. Đó chính là lắng nghe chủ động, nói tốt và rõ ràng, ngắn gọn. Sau đó là đọc và viết tốt. Bạn có thể tách và rèn luyện từng kĩ năng một. Trong đó kĩ năng lắng nghe sẽ là khó nhất. Ở bài viết tiếp theo mình sẽ chia sẻ cách rèn luyện từng kĩ năng mềm một.

Ví dụ: Bạn cần lắng nghe chủ động để hiểu được yêu cầu của khách hàng, từ đó bạn phân tích và truyền đạt lại cho đội phát triển sản phẩm bằng lời nói và văn bản. Nếu bạn không có kĩ năng lắng nghe, hiểu và truyền đạt được thì sản phẩm làm ra sẽ không đúng yêu từ phía khách hàng.

Professional skills – Kĩ năng chuyên môn

Ngoài kĩ năng mềm thì bạn cần phát triển các kĩ năng chuyên môn. Đây là những kĩ năng mà yêu cầu BA phải có để có thể làm trực tiếp vào dự án. Các thuật ngữ này cũng là mới với các bạn mới vào nghề.

Các kĩ năng cần có khi bạn làm BA trong dự án phần mềm đó là:

  • Requirement elicitation techniques – Các kĩ năng khơi gợi yêu cầu
  • Analysis skills – Kĩ năng phân tích. Cụ thể là phân tích yêu cầu, phân tích vấn đề, phân tích hệ thống.
  • Problem-solving – Kĩ năng giải quyết vấn đề. Một vấn đề sau khi được khơi gợi, thì cần có giải pháp để giải quyết vấn đề đó.
  • System thinking – Tư duy hệ thống hoặc suy nghĩ có hệ thống.
  • Writing technical documentation skills – Kĩ năng viết, truyền đạt tài liệu kĩ thuật
  • Planning and management – Lập kế hoạch và quản lý .

Những nhóm kĩ năng này cần được làm trực tiếp vào dự án, khó có thể tự học hoặc qua các buổi học 1 trung tâm.

Ví dụ: Bạn cần tham gia trực tiếp vào một dự án thì mới có thể biết cách lấy yêu cầu và phân tích, truyền tải bằng 1 tài liệu SRS cụ thể. Tài liệu đó phải đi đến tester, developer phát triển thì bạn mới có thể đánh giá nó thiếu chỗ nào. Và làm trực tiếp 1 dự án thì bạn mới có kinh nghiệm lên kế hoạch và quản lý tiến độ dự án cụ thể ra sao. Nó rất khác với làm 1 bài tập nhóm tại 1 khóa học.

Domain knowledge – Kiến thức chuyên ngành

BA ngoài các kĩ năng mềm, kĩ năng chuyên môn thì một kiến thức quan trọng nữa đó là kĩ năng chuyên ngành, những hiểu biết về mặt nghiệp vụ.

Bạn làm một dự án cho khách hàng về lĩnh vực Fintech thì bạn cần hiểu về lĩnh vực này. Hiểu thì bạn mới có thể giao tiếp, lấy yêu cầu và đưa ra giải pháp.

Một số kiến thức nghiệp vụ bạn cần nắm đó là:

  • Fintech, Logistic, Banking and Finance…
  • Business process, Business rule
  • Business environment
  • Principles Business and practice

BA cần nắm vững nghiệp vụ để có thể phân tích và đề xuất giải pháp tốt. Nếu bạn chưa có nghiệp vụ lĩnh vực cụ thể nào thì bạn cần trang bị cho mình kĩ năng này.

Vị dụ: Bạn đang quan tâm đến lĩnh vực Fintech. BA trong Fintech, thì bạn cần nắm được Fintech là gì? Cụ thể như 1 ví điện tử hoạt động như thế nào, cổng thanh toán là gì. Để xây dựng được hệ thống mua vé xem phim online qua ví thì cần những gì. Để liên kết được tài khoản ngân hàng vào ví thì phải làm sao? Tiêu chuẩn bảo mật, hạn mức như thế nào. Hay nếu làm về mảng cho vay thì cần hiểu FICO là gì?

Nếu bạn chưa từng biết nó, thời điểm đầu vào dự án sẽ rất khó khăn và mất thời gian để học hỏi.

Technical skills – Kĩ năng công nghệ

Khi có kĩ năng mềm, kĩ năng chuyên môn, hiểu về nghiệp vụ của lĩnh vực cụ thể rồi thì lúc vào dự án bạn cần có kĩ năng về kĩ thuật nữa.

Để làm được một sản phẩm phần mềm, BA cần hiểu về mặt kĩ thuật. Sẽ khó cho các bạn non-tech. Yêu cầu của từng tổ chức là khác nhau, nhưng nếu bạn không có hoặc thiếu kiến thức về kĩ thuật thì khó có thể làm một BA giỏi được. Kĩ thuật ở đây không phải là bạn cần biết viết ra những dòng code, 1 ngôn ngữ lập trình.

Mình có thể tóm tắt một số kĩ năng kỹ thuật mà BA cần có:

  • Software development life cycle. Gọi là quy trình phát triển phần mềm.
  • Modeling ( System, Process, Data). Bạn phải sử dụng được UML cơ bản để mô hình hóa.
  • UI/UX Methodologies. Bạn cần biết về UI/UX để thiết sản phẩm
  • Tools. Bạn cần biết các công cụ hỗ trợ cho BA
  • Sql queries and data mapping. Đôi lúc bạn cũng cần hiểu về data, về SQL để truy vấn dữ liệu
  • API service. Biết API sẽ rất tốt cho BA.

Ví dụ: Khi bạn BA nhận yêu cầu, viết tài liệu và vẽ lên mockup đầy đủ các trường dữ liệu. Nếu bạn không nắm về API, về dữ liệu trả về từ phía đối tác. Lúc dev đến thì không đủ dữ liệu để hiển thị, lúc này bạn phải quay lại sửa tài liệu để khớp với API trả về. Sẽ tốn thời gian và ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Đây là một ví dụ điển hình khi làm dự án kết nối với nhiều đối tác khác nhau.

Bài viết này, Blaoman giới thiệu cơ bản đến các bạn nhóm kĩ năng BA cần có. Những bài viết tiếp theo mình sẽ đi sâu vào từng nhóm. Hi vọng nếu theo dõi các bài viết này các bạn sẽ có được một số từ khóa, kiến thức để có thể tìm hiểu nghề BA dễ dàng hơn. Nếu bạn cần mình tư vấn, hỗ trợ có thể comment hoặc inbox fanpage mình bên cạnh nhé.

Note: Các bài viết tại đây là của cá nhân mình, không liên quan đến tổ chức, cá nhân nào khác vì vậy các đơn vị, cá nhân trích bài viết vui lòng đọc kỹ yêu cầu về Bản Quyền-Cộng Tác trước khi sao chép hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh của blog. Nếu các bạn content của trang khác lấy nội dung bài viết vui lòng để backlink bài viết này để tôn trọng tác giả và giúp người đọc nắm được thông tin tốt hơn. Thank.

Blaoman – Business analyst Blog

Facebook Comments

Cảm ơn bạn đã ghé thăm website Blaoman. Đây là nơi mình chia sẽ những trải nghiệm trong cuộc sống và công việc IT BA đang làm, phát triển product trong lĩnh vực công nghệ. Một chút về lối sống tối giản, sách, kinh doanh và phát triển bản thân. Mình bắt đầu với Blaoman với mục tiêu giúp mình tốt hơn mỗi ngày. Và biết đâu đó những chia sẻ này cũng giúp ích đến những bạn đã tình cờ ghé thăm blog của mình! Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết.

4 Comments

    Nguyễn Thị Huyền Lê

    31st Aug 2021 - 8:54 am

    Cảm ơn anh đã chia sẻ về những kiến thức và kinh nghiệm về BA của mình, nhờ đọc hết các bài viết liên quan của anhh mà em thấy dễ hiểu hơn và biết mình cần tập trung trọng tâm vào những cái j nếu muốn trở thành BA, thankiuuu tác giả <3

      Blaoman

      6th Sep 2021 - 4:45 pm

      Cảm ơn em, chúc em sức khỏe và thành công

    Tlu

    3rd Nov 2021 - 9:51 pm

    cảm ơn a, bài viết chất lượng ạ. Nhờ a tư vấn giúp e bài toán:
    1. Giải pháp đã chốt với khách, mà dè lm kêu khó quá k xử lý đc thì nên lm thế nào thế ạ…

      Blaoman

      7th Nov 2021 - 1:44 pm

      Thường khi tư vấn giải pháp trước khi chốt thì em cần có đội kỹ thuật, techlead tham gia để đánh giá tính khả thi của dự án em nhé. Vì ngoài nghiệp vụ ra thì cần có tư vấn khả thi về mặt giải pháp, kĩ thuật, hạ tầng…
      Trường hợp này em cứ thẳng thắn trao đổi lại với khách hàng và đề xuất một phương án khả thi đáp ứng được nghiệp vụ phía khách hàng đề ra. Lưu ý rằng giải pháp này đã được đội kỹ thuật của team em nắm vững và khả thi.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
error: Content is protected !!